پایداری شهر و معماری در پرتو عبودیت و عبادت

شهراسلامی را در یک تعریف میتوان شهر عبودیت و عبادت دانست. تجلی این عبودیت و بندگی نیز در مجتمعهای زیستی به دو گونه مطرح است: یکی القا بندگی حق و زمینه سازی برای ظهور و تبعیت از »تعاونوا علی البر والتقوی« و دیگر توجه به عناصر شاخص عبادی و نیایشی، همچون مساجد، حسینیهها، تکایا، بقا متبرکه و هرنوع مکان مذهبی دیگر.

شهرسازی پایدار نقش عبودیت و بندگی خداوند در ساخت خانه و شهر به گونه ای است که میتوان گفت »ما راه و شهر و خانه خود را چنان میسازیم که با وجود ما هماهنگ باشد، با بازگشت به عالم دینی، شهر و خانه هم دینی میشود.۱« بازگشت به عالم دینی، توجه به هدف خلقت انسان – که بر اساس آیه شریفه قران جز بر پرستش و عبودیت خدا استوار نیست– ۲ شهر و خانه را دینی میکند، بر این اساس نتایج این تفکر در زمینه شهرسازی و معماری، همانا همراهی و احترام به طبیعت و حفاظت از منابعی است که خداوند در اختیار انسانها نهاده است – به عنوان تجلی عبودیت و بندگی – و به طور کلی هماهنگی با اجزای طبیعت است

۴ پایداری شهر و معماری در پرتو عدالت عدالت، به عنوان موضوعی که مورد نظر و آرمان تمامی جوامع و انسانها بوده، در دین اسلام نیز جایگاه والایی دارد به گونه ای که بنا بر بیان قرآن، نزول کتاب و میزان به همراه ارسال پیامبران الهی، هدفی جز برپای داشتن قسط و عدل ندارد.۳ بر همین پایه فعالیتهای انسانی به عنوان خلیفه االله – برای داشتن صبغه ای الهی – باید رنگی از این ویژگی را در خود داشته باشد.