سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

ابراهیم مقیسه – دانشجوی دکتری گروه مهندسی علوم خاک دانشگاه تهران
شهلا محمودی – استاد گروه مهندسی علوم خاک دانشگاه تهران
احمد حیدری – استادیار گروه مهندسی علوم خاک دانشگاه تهران
علی کشاورزی – دانشجوی کارشناسی گروه مهندسی علوم خاک دانشگاه تهران

چکیده:

خاکهای شور و گچی در مناطق خشک و نیمه خشک ایران از وسعت قابل توجهی برخوردار می باشد . به طوری که خاکهای شور حدود ۱۶ الی ۲۳ میلیون هکتار ] [ ۱۱ و خاکهای گچی نزدیک به ۲۷ الی ۲۸ میلیون هکتار ] [ ۲ از خاکهای ایران را در برگرفته اند . باوجود گسترش نسبتاً زیاد این خاکها در ایران، مطالعات صورت گرفته درباره پیدایش این خاکها پراکنده بوده و اطلاعات موجود درباره خصوصیات متفاوت خاکهای شور و گچی با سایر خاکها و حضور املاح محلول تر نسبتاً محدود می باشد . بطور کلی دانشمندان تجمع گچ و تشکیل افقهای جیپسیک و پتروجیپسیک راناشی از چهار منشأ دانسته اند : هوادیدگی درجا از مواد مادری، رسوبات غنی از سولفات با منشأ دریایی، رسوبات بادی و آبی غنی از گچ و سولفات و اکسیده شدن کانیهای حاوی سولفات ] . [ ۵ همچنین تجمع گچ تابع شرایط اقلیمی غالب منطقه می باشد؛ بطوریکه زمانی که اقلیم شدیداً خشک باشد فرایند روبه بالا حرکت آب ) ) Per ascending غالب بوده و تجمع گچ در افقهای نزدیک به سطح اتفاق می افتد؛ بر عکس در مواقعی که اقلیم نسبتاً خشک می باشد فرایند حرکت رو به پایین آب ) ) Per descending معمول بوده و تجمع گچ در افقهای تحت الارض صورت می گیرد ] . [ ۶ وجود اشکال و خوی متنوع گچ و املاح محلول تر در خاک نشاندهنده وجود شرایط محیطی متفاوت برای تشکیل آنها شناخته شده است ] . [ ۱۰ بالا بودن سطح آب زیرزمینی در دوره های گذشته و عدم وجود اثر آب زیرزمینی در شرایط فعلی در توزیع و مرفولوژی هالیت و سایر کانی های تبخیری مهم دانسته شده است، اما فاکتورها و فرایند های موثر بر توزیع کانیهای تبخیری بخوبی شناخته شده نیست ] . [ ۹ در این تحقیق ضمن بررسی تغییرات خصوصیات فیزیکوشیمیایی، خوی متنوع گچ و املاح محلول تر، نحوه تشکیل و تکامل افق های سالیک، جیپسیک و پتروجیپسیک خاکهای منطقه بم مورد توجه قرار گرفته است .