سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: سومین کنفرانس بین المللی مدیریت جامع بحران در حوادث غیرمترقبه

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

محسن صالحی کرمانی –
مصطفی خانزادی –

چکیده:

حوادث وسوانح طبیعی از جمله زمین لرزه همواره به عنوان یکی از مخربترین عوامل آسیب رسان به جوامع به حساب می آید . از طرف دیگر یکی از پدیده های مهم وعمومی جهان امروز ، افزایش نقاط شهری و توسعه شدید و روز افزون فیزیکی شهرها می باشد که حاصل ان شدت رشد روند شهرنشینی و استفاده از امکانات و تسهیلات زندگی در این محیط ها به شمار امده و باعث افزایش اسیب پذیری جامعه میشود . درست است که تا به امروز هیچ قابلیتی در رابطه با پیش بینی زمین لرزه ها در سطح عملی انجام نگرفته است و لیکن امکان رخداد آنها ، به خصوص در برخی پهنه ها کاملاً مشهود وانکار ناپذیر می باشد .] ۱[
بررسیها و مطالعات جهانی نشان می دهد که خسارات ناشی از بلایای طبیعی و سوانح غیرمترقبه رو به افزایش است . در این میان آمار و ارقام موجود بیانگر این واقعیت است که ایران جزو ده کشور حادثه خیز جهان میباشد ، به گونه ای که از حدود ۴۰ مورد بلای طبیعی فهرست شده در کشور ما ۳۱ نوع ان]۲[ ثبت شده است . طی سه دهه اخیریک سومبلایای طبیعی در آسیا به وقوع پیوسته که در این میان ایران بعد از چین ، هند و بنگلادش دارای بیشترین خسارتهای ناشی از این بلایای طبیعی بوده است به عنوان مثال تقریباً هر ۱۰ سال یک زلزله با بزرگی بیشتر از ۵/۶ ریشتر در کشور اتفاق می افتد و این در حالی است که ۸۰ درصد تلفات زلزله در جهان مربوط به ۶ کشور و از جمله ایران می باشد . در چنین شرایطی بررسی عملکرد گذشته و وضعیت موجود مدیریت بحران در حوادث و سوانح غیرمترقبه کشور ، ضرورت توجه جدی به این موضوع را مورد تاکید قرار می دهند . ]۳[
در میان افرادی که با مدیریت بحران و مدیریت کاهش آثار نامطلوب سوانح طبیعیسر وکار دارند عموماً نظریه جامع و فراگیری که در رابطه با اولویت ها و اصولاً مدیریت بین گونه های مختلف سوانح باشد وجود ندارد . هر کس بنا به تجربه شخصی و از دیدگاه مشخصی با موضوع برخورد کرده ودر رابطه با آن فرضیاتی را به کار می گیرد ودر نتیجه نظام تشکیلاتی معینی را برحسب فرضیات موجود ، سازمان داده و وارد عرصه عمل می نماید . مدیران سوانح و بحرانها با نقطه نظرهای گوناگونی مواجه می باشند . از یک طرف بنابر عقیده پژهشگران ومهندسان توجه به دو اصل مهم اطلاعات ، داده های موجود از سوانح قبلی و طبیعت آماری سوانح طبیعی ،که امکانبرنامه ریزی عملی برای جلوگیری از بحرانهای مشابه را فراهم می سازد و همچنین اصل دوم ، آنکه مسائل روشن برای این متخصصان ، باید برای عموم نیز به همان اندازه واضح و روشن باشد . از سوی دیگر ، بنا به عقیده برنامه ریزان و متخصصان اجتماعی ، مدیریت سوانح فقط یک برنامه ریزی اجتماعی و سیاسی جامعهدر رابطه به برنامه آمادگی بوده و نیازی به بررسی های فن آوری پیشرفته ندارد.]۱[
مطالعات تجربی نشان داده است که میزان زیادی از دانش سنتی و موسوم که برنامه مقابله با حوادث براساس آنها پایه ریزی شده است نادرست می باشد . بنابراین برای دانستن نیازمندیهای یک برنامه خوب مقابله با زلزله ، بهترین کار مرور یافته های تحقیقاتی زمین لرزه ها و استفاده از تجربه افرادی میباشد که در بحرانهای مختلف کشور حضور داشته اند تا بتوان به فرضیات واقعی دست یافت و برنامه مقابله را بر شالوده آن بنا نمود.]۴[