سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: دومین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

ابراهیم خواجه ای – عضو هئیت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی

چکیده:

ضریب رسوب دهی یا نسبت تحویل رسوب که نسبت رسوب به فرسایش میباشد، یکی از عوامل مهم در مطالعات فرسایش خاک بشمار می رود.پیش بینی و برآورد صحیح این ضریب که به خصوصیات فیزیکی، اقلیم ،شرایط خاک،پوشش گیاهی و کاربری اراضی بستگی دارد، در تدوین استراتژی مدیریت حوزه های آ بخیز و مطالعات رسوبگذاری مخازن سدها نقش بسزایی دارد. بررسی ها نشان می دهد که مطالعات انجام یافته در این خصوص، بر پایه تعداد محدودی از خصوصیات فیزیکی حوزه های آبخیز استوار بوده و مد لها و روابط پیشنهادی برای مناطق و شرایط خاصی ارائه شده اند. برای جبران این مهم، این بررسی با هدف ارائه فرمول مناسب برای محاسبه ضریب رسوبدهی در تمامی زیر حوزه های آبخیز استان آذربایجان غربی انجام یافت. در این بررسی، همبستگی ضریب رسوب دهی با ۸ عامل عمده شامل (مساحت ، محیط ، اختلاف ارتفاع ،قطر دایره همسطح،ضریب فشردگی ،طول مستطیل معادل ،عرض مستطیل معادل و برجستگی نسبی) به عنوان متغییر های مستقل و با استفاده از نرم افزارSPSS مورد آزمون قرار گرفت. سپس با استناد به نتایج این آزمون رگرسیون خطی چند متغیره بین خصوصیات فیزیکی و ضرایب رسوب دهی با استفاده از روشforward) برقرار شد. نتایج بدست آمده نشان داد که با استفاده از عوامل( برجستگی نسبی ، اختلاف ارتفاع و ضریب فشردگی) با اطمینان ۹۹% میتوان ضریب رسوبدهی را برآورد نمود . در نتیجه مدل رگرسیون خطی سه متغیره با متغیرهای موثر در ضریب رسوب دهی برای حوزه های آبخیز آذربایجان غربی پیشنهاد گردید