سال انتشار: ۱۳۸۱

محل انتشار: یازدهمین سمینار کمیته ملی آبیاری و زهکشی

تعداد صفحات: ۲۴

نویسنده(ها):

محمد پرهامی –

چکیده:

در طراحی سیستم های آبیاری بایستی ضمن رعایت کردن مبانی فنی ، به مسائل اقتصادی نیز توجه نمود تا بدینوسیله با صرفه جویی در هزینه های سرمایه گذاری پروژه مربوطه ، فرصت تأمین اعتبار مالی برای توسعه آبیاری سایر پروژه ها نیز فراهم گردد. در این میان معمولاً طراحی سیستم آبیاری قطره ای با توجه به حداکثر ظرفیت سیستم (شبکه) برای پاسخگویی به نیاز آبی ماه (دهه) حداکثر مصرف آب محصول پر مصرف تعیین می شود . در خصوص باغات این حداکثر ظرفیت متعلق به چندین سال بعد ازکشت درختان و شروع آبیاری است یعنی زمانی که درختان بالغ شده وبه حداکثر رشد رسیده و حداکثر سایه انداز ، عمق توسعۀ ریشه و به تبع آن بالاترین میزان آب را احتیاج دارند . بدین ترتیب در کار طراحی سیستم قطره ای باغات حداکثر عمق آب آبیاری و حداکثر آب مصرفی ماهانه (یا ده روز ) محصول (درخت بالغ ) با استفاده از دیگر عوامل در محاسبه تعداد قطره چکان ها و مدت کارکرد آنها دخالت داشته و در محاسبه و تعیین قطر لوله و ظرفیت سیستم پمپاژ و غیره عامل تعیین کننده است . از این میان حداکثر عمق آب آبیاری که با توجه به عمق توسعۀ ریشه و خصوصیات فیزیکی خاک و فیزیولوژی گیاه تعیین می شود ، در حقی قت عاملی است که به اتکاء حداکثر بودن خود (ولو اینکه نیاز آبی تنها در چند دهه محدود به این حداکثر نزدیک باشد )، رقم خود را به تمام سیستم و تمام طول فصل آبیاری تحمیل می کند ، و همین موضوع هزینۀ سرمایۀ گذاری اولیۀ سیستم آبیاری را افزایش خواهد داد.
در این مقا له راه کار ذخیره سازی آب در پروفیل خاک در ماه های قبل از ماه حداکثر مصرف با هدف کاهش ظرفیت سیستم مصرف آب در ماه حداکثر به عنوان راه حلی برای کاهش هزینه های سرمایۀ گذاری اولیۀ شبکۀ آبیاری قطره ای در باغات پیشنهاد شده و با ارائۀ یک مثال عملی اختلاف بعضی از هزینه های سرمایه گذاری محاسبه و ضمن مقایسۀ آن با روش طراحی متداول شرایط لازم برای اعمال این راه حل ذکر گردیده است.