سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: سومین همایش سیستمهای اطلاعات مکانی

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

منیژه قهرودی تالی – استادیار دانشگاه تربیت معلم

چکیده:

حوضه های رود، واحدهای ژئومورفولوژیکی هستند که به صورت سیستم فرآیند – واکنشی عمل می کنند و ورودی آن به صورت انرژی حرارتی (از خورشید)، جنبشی (از بارش)، انرژی پتانسیل (از فعالیتهای تکتونیکی) و انرژی شیمیایی (در نتیجه فرآیندهای هوازدگی) می باشد. بازده این سیستم آب و رسوب و مواد محلول است. این بازده از طریق مجاری رود انتقال می یابد، اما منابع آن از دامنه های حوضه زهکشی تامین می شود. این سیستمهای هیدرولوژیکی که تامین کننده با ارزش ترین پدیده یعنی آب می باشند. نیاز به زیر ساختار داده مکانی ویژه ای دارد در این راستا مدل هدرولوژیکی (AGREE method) به دلیل توانمندی های زیر قادر به ایجاد زیر ساختارهای داده های مکانی در حضوه های رود می باشد.
– شناسایی خط تقسیم آب در حوضه ها
– تعیین مسیرهای خروجی یک حوضه
– شناسایی حوضه ها بالادست و پایین دست مرتبط با حوضه مور نظر
– ژئوکدینگ حوضه ها
– الحاق داده های سری زمانی از جمله داده های هیدرومتری و سینوپتیک و … از طریق کدهای منحصر
– انطباق با ساختار داده های مکانی ملی (نقشه های رقومی ۱:۲۵۰۰۰)
– امکان اشتراک داده ای از طریق طراحی متادیتا در وب
– و …
در این مقاله روش فوق برای حوضه رود گرگان به اجرا گذاشته است. برای داده های توپوگرافی از تصاویر ماهواره ای SRTM (Shuttle Radar Topography Mission) با ابعاد سلولهای ۳۰ ثانیه (حدود ۹۰ متر ) استفاده شده است. حوضه های آبریز و حوضه ها بر اساس AGREE method شناسایی و استخراج شده است. زهکشها و نقاط خروجی حوضه ها کدبندی شده است و بر اساس تصاویر ماهواره ای IRS مورد ارزیابی قرار گرفت و در نتیجه بانک داده مبتنی بر (Geodatabase) ایجاد شده که امکان اجرای طرح های مهندسی، تحلیل حوضه ها، ارتباط آنها با داده های توصیفی یا سیهای زمانی فراهم است.