سال انتشار: ۱۳۷۸

محل انتشار: اولین کنفرانس دانشجویی مهندسی معدن

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

موسی نقره ئیان – گروه زمین شناسی، دانشگاه اصفهان.
محمدعلی مکی زاده –
شهرزاد شرافت –

چکیده:

کمربند افیولیتی دهشیر با امتداد شمال غرب- جنوب شرق در ۸۰ کیلومتری حاشیه غربی یزد واقع شده و بخشی از کمربند افیولیتی ایران مرکزی محسوب می شود. زمین شناسی منطقه عمدتا متشکل از سنگهای اولیترابازیک (دونیت، هرزبورژیت، لرزولیت)، گابرو، دیاباز، بازالت و سنگهای رسوبی وابسته می باشد.
پی جویی کانیهای رسی در منطقه دهشیر برای اولین بار منجر به اکتشاف رسهای خانواده اسمکتیت گردید. مطالعه کانی شناسی این خاکها نمایانگر وجود ترکیبی از ساپونیت، بادلیت و نونترونیت بود. خلوص این نهشته ها بالا بوده و در صورت مقرون به صرفه بودن از نظر اقتصادی در صنایع سرامیک کاربرد خواهند داشت.
ضمن پی جویی کانیهای رسی در سرپانتینیتها به رخداد کربناتهای منیزیم در مقیاس وسیع برخورد شد که عمدتا از نوع هونتیت و کمتر منیزیت می باشد. هونتیت ترکیب تئوریک CaMg3(CO3)4 با ترکیب حد واسط دولومیت- منیزیت است که به صورت رگچه ای و نودولی در منطقه یافت شده و تجزیه ششمیایی آن میزان MgO را تا ۲۵% وزنی و مقدار CaO را تا ۱۶% وزنی نشان داد.
منیزیت های منطقه عمدتا از نوع مخفی بلورین بوده و با آگرگانهای گل کلمی، رگه ای و توده ای یافت می شوند. عمده ناخالصی منیزیت ها کوارتز است که در مقاطع میکروسکوپی دیده می شود. میزان MgO در منیزیتها تا ۴۵% وزنی میرسد.
استفاده از هونیت های منطقه به عنوان ماده خام یا فرآوری شده برای صنایع نسوز نیاز به پژوهش بیشتری دارد. به منظور کاربرد صنعتی منیزیتهای منطقه بایستی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آن را مد نظر قرار داد.
پی جویی سنگهای دونیتی نیز از دیگر موارد پژوهش بود. مطالعات پترگرافی نشان می دهد که مقدار الیوین در پریدوتیتهای منطقه بالغ بر ۹۰% است. این سنگها ذخیره قابل توجهی را در قسمت های جنوبی منطقه دارند. با توجه به بهره برداری و استخراج آسان، استفاده از این سنگها در صنایع نسوز پیشنهاد می شود. تجزیه شیمیایی نمونه ای از دونیتهای این منطقه مقدار MgO را تا ۴۳% وزنی نشان داد.