سال انتشار: ۱۳۸۸

محل انتشار: نخستین همایش بین المللی تحولات جدید ایران و جهان

تعداد صفحات: ۲۰

نویسنده(ها):

علیرضا رضایی – استادیار علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان

چکیده:

فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پایان نظام جنگ سرد، برای بسیاری از اندیشمندان روابط بین الملل و سیاستمداران نوید بخش ایجاد یک نظم جدید بین المللی در قالب نظام بین الملل پسا جنگ سرد بود، چرا که سقوط یکی از دو ابرقدرت بین المللی، به منزله کاهش درگیری های در مناطق مختلف به عنوان زیرسیستم نظام بین الملل بود. در گذار از ساختار دو قطبی، آمریکایی ها خود را پیروی جنگ سرد دانسته و تلاش نمدند تا موقعیت خود رادر نظام بین الملل تثبیت کنند. این امر به مفهوم تلاش دولتمردان آمریکایی برای تثبیت هژمونی خود در نظام بین الملل پساجنگ سرد بود. اما هنگامی که ساختار قدرت در سیاست بین الملل تغییر می یابد، در آن شرایط امکان و بستر همکاری ها و چالشهای جدیدی به وجود آمده و الگوی روابط بین بازیگران، خارج از ساختار سنتی تنظیم خواهد شد. در این راستا پس از پایان جنگ سرد شاهد چالشهایی در عرصه نظایم بین الملل هستیم که بخشی از آن مرتبط با فروپاشی نظم مبتنی بر ساختار دو قطبی، و بخش دیگر نیز ناشی از شرایط جدید و نظام بین الملل پسا جنگ سرد می باشد. در این مقاله سعی بر آنست تا به این پرسش پاسخ داده شود که چالشهای کنونی نظام بین الملل پسا جنگ سرد چه نقشی در استمراریا عدم استمرار هژمونی ایالات متحده آمریکا درا ین نظام دارد؟ نظر من برآنست که استمرار هژمونی ایالات متحده آمریکا در نظام بین الملل پسا جنگ سرد، ارتباط مستقیمی با کاهش چالشهای مذکور از طریق اجماع بین الملل پیرامون الگوی مطلوب از نظم بین المللی دارد. در این راستا جهت پیشگری از تشتت آراء در ارتباط با چالشهای نظام بین الملل پسا جنگ سرد، تلاش نموده ام تا با مبنا قرار دادن دیدگاه تئوری های مطرح بین الملل و حوزه های اصلی نظم بین المللی چالش ها را مورد بررسی و تحلیل قرار دهم. به همین جهت این چالشها را در چهار بخش چالشهای ساختاری، نهادی، ارزشی و رفاهی، تقسیم بندی نموده و جایگاه هریک را در استمرار یا عدم استمرار هژمونی ایالات متحده آمریکا در این نظام، جداگانه تشریح می نمایم. در پایان سعی بر انست که بنیانهای الگوی مطلوب از نظم بین المللی در نظام بین المللی کنونی، پی ریزی شود.