سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: همایش ملی توسعه کارآفرینی در آموزش های علمی کاربردی کشاورزی

تعداد صفحات: ۲۰

نویسنده(ها):

اسماعیل کرمی دهکری – استادیار ترویج کشاورزی و توسعه روستایی – گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دان

چکیده:

کشاورزی و منابع طبیعی با چالشهای مهمی از لحاظ امنیت غذایی و تولید، مدیریت محیط زیست و کاهش فقر در این قرن مواجه می گردند. با استفاده از داده های ثانویه، ضمن بررسی اهمیت این چالشها در کشور، این مطالعه سعی دارد استراتژی هایی را برای مدیریت این چالشها یا پیچیدگی ها پیشنهاد دهد. کشاورزی و منابع طبیعی منابع اصلی معیشت های روستاییان و عشایر خرده پا هستند و بیشتر مواد غذایی کشور را تولید می کنند. کشاورزی نقش مهمی را در اشتغال و GDP ایفا می کند و رشد آن بیشتر از رشد سریع جمعیت در سه دهه گذشته بوده است. با این وجود، جمعیت رو به افزایش مصرف کننده نیاز به مواد غذایی بیشتر و سالمتری دارد. تعامل چند عامل قابلیت کشاورزی را برای تولید غذا و حمایت معیشت های روستایی محدود ساخته و منابع طبیعی را مورد تهدید قرار داده است. در این بین کم آبی، عوامل تخریب جنگل ها و مراتع و اراضی بخصوص در نتیجه فعالیتهای انسانی، و سیاستهای حمایتی محدود دولت بهره وری همه اکوسیستمهای کشاورزی و طبیعی شامل اراضی زراعی، مراتع و جنگلها را از لحاظ جهانی و ملی به شدت تحت تاثیر قرار داده است. این تخریب ها آسیب پذیری خانوارهای روستایی و عشایری را افزایش داده است که به نوبه خود موجب افزایش فشار بیشتر بر منابع طبیعی می گردد. یک استراتژی پایدار کشاورزی و مدیریت منابع طبیعی می تواند به مدیریت این چالشها کمک کند. رهیافت ها و روش شناس یهای چند دیدگاهی را می توان برای درک و مدیریت بهتر این پیچیدگی ها بکار گرفت که از طریق دخالت و ارتباط دیدگاههای مختلف کنشگران اجتماعی و دانش آنها در یک فرایند سیستمیک جمعی اعمال نمود. ترویج و آموزشهای کاربردی با شناخت و ایجاد شبکه های ارتباطاتی و فراهم ساختن محیط های یادگیری اجتماعی بین کنشگران اجتماعی مختلف می توانند به درک و مدیریت پیچیدگی ها و چالشهای فوق کمک کنند. در این راستا باید به توانمند سازی هر چه بیشتر بهره برداران جهت در اختیار گرفتن چرخ توسعه و ایفای نقش فعالانه کمک نمود.