سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: بیست و ششمین گردهمایی علوم زمین

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

علی نخجه الفقهایی – دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی اقتصادی دانشگاه شهید بهشتی
احمد خاکزاد – دکتری کانی شناسی از آلمان، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی
مهرداد بهزادی – دکتری زمین شناسی اقتصادی از دانشگاه شهید بهشتی، عضو هیئت علمی دانشگاه
محمد یزدی – دکتری ژئوشیمی معدنی از چک، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده:

اندیس معدنی چوپان در قسمت شمالی لوت در ایران مرکزی قرار دارد. این ناحیه به لحاظ کانه زایی آنتیموان، سرب و ری، نقره، آرسنیک، مس و طلا دارای اهمیت هستند. عمده سنگ های منطقه را سنگ های آتشفشانی سری کالک آلکالن با جنس داسیت و آندزیت تشکیل می دهند. فراوانی آندزیت ها در منطقه و نوع سری ماگمایی این سنگ ها و دیگر نمودارهای پتروژنیک، تشکیل سنگ های این منطقه را در یک زون فرورانش تایید می کند. کانی اصلی تشکیل دهنده رگه های معدنی استیبنیت می باشد و کانی هایی مثل گالن، اسفالریت، ارسنوپیریت، ارپیمنت، سینابر، پیرولوزیت، پسیلوملان آن را همراهی می کنند. کانی سازی اکثرا همراه با رگه های سیلیسی همراه است و در آنها پیریت به وفور یافت می شود. دگرسانی سریسیتی در بیشتر مناطق کانه زایی را همراهی می کند. علاوه بر آن دگرسانی آرژیلیتی، پروپیلیتی و کربناتی در منطقه به چشم می خورد. به نظر می رسد گسل های منطقه نقش مهمی در چرخش محلول های کانه دار و در نهایت کانه زایی و دگرسانی همراه آنها ایفا کرده اند. در طی این پروژه تعداد ۷۷ نمونه به روش خرده سنگی از رگه ها، ترانشه ها و چاهک ها و چاهک های منطقه برداشت و مورد تجزیه به روش جذب اتمی، برای عناصر آنتیموان، سرب و روی، نقره، آرسنیک، مولیبدن، کادمیم، جیوه، طلا و مس قرار گرفت. با پردازش آماری داده های ژئوشیمیایی مشخص گردید که مقدار آنتیموان در قسمت شمالی و جنوب شرقی منطقه به طور گسترده ای افزایش می یابد، میانگین آنتیموان در این رگه ها حدود ۴۰۰ppm می باشد. عنصر آنتیموان با سرب و نقره همبستگی بسیار خوبی نشان می دهند. طلا در حد بسیار کم و زیز مقادیر حد اندازه گیری بود. سیالات درگیر ۲ نمونه از کانی های کلسیت، کوارتزو فلوریت رگه های همراه کانی سازی مورد مطالعه نیز قرار گرفت. بر اساس نتایج مطالعه حدود ۳۰ اندازه گیری در سیالات درگیر، کانی سازی در ۲ محدوده دمایی از ۱۴۰ تا ۱۸۰ و از ۱۸۰ تا ۲۲۰ انجام شده است. شواهد زمین شناسی، پترولوژیکی، کانی شناسی، ژئوشیمیایی و ترمومتری سیالات درگیر کانی سازی اپی ترمال آنتیموان در منطقه چوپان را تایید می کنتد.