سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

افشین شهام – استادیار دانشگاه آزاد اسلامی – دانشکده فنی و مهندسی – تهران جنوب
هیلدا دادفر – دانشجوی دکترای تخصصی شیمی محیط زیست – هلند ( آمستردام )

چکیده:

یکی از عناصر رادیواکتیو بسیار خطرناک ( به دلیل نشر ذره آلفا ) که دارای چندین ایزوتوپ می باشد عنصر پلوتونیم است . پلوتونیم دومین عنصر در سری عناصر ترانس اورانیم است، که بطور طبیعی و مصنوعی در سنگ معدن اورانیم، بازفرابری سوختهای مصرف شده، حوادث در نیروگاههای هسته ای و سقوط هواپیماهای بمب افکن نظامی و ماهواره ها در محیط زیست پخش می شود
(Adams et.al,1975) ایزوتوپ های پلوتونیم ۲۳۹ و پلوتونیم ۲۴۰ بیشتر در اثر ریزش های آسمانی و از آزمایشات انفجارات هسته ای در بالای جو وارد محیط می شوند و ایزوتوپ پلوتونیم ۲۳۸ ، هم از آزمایشات هسته ای ( حدود (۳/۴ و هم از ذوب (Hurley , 1982 ( . ( بوجود می آید ۱/۴ شدن قمرهای مصنوعی ( حدود پلوتونیوم ۲۳۹ قابل شکافت بوده و قادر است نوترونها را جذب کرده وایزوتوپهای پلوتونیم، ینی پلوتونیم ۲۴۰ ، ۲۴۱ ، ۲۴۲ را بسازد . ( ایزوتوپهای مهم پلوتونیم یعنی ۲۳۹ PU دارای نیمه عمر ۲۴۰۰۰۰ ساله است و ۲۴۴ PU دارای نیمه عمر ۸/۰۵×۱۰ ۷ سال می باشد ( بیات، (۱۳۷۳ باتوجه به نیمه عمر نسبتاً بالای ایزوتوپهای پلوتونیم ۲۳۸ و ۲۳۹ ، ۲۴۰ که در اثر انفجارات هسته ای واتفاقات دیگر تولید و در جو زمین پخش شده اند و بتدریج در هوا، خاک، دریاها ،رودخانه ها رسوب نموده اند، اندازه گیری میزان پلوتونیم درنمونه های زیست محیطی از جمله رسوبات دریایی ( به عنوان یکی از منابع مهم تولیددر زنجیره غذایی ) به منظور کنترل محیط زیست از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است و از آنجایی که در دهه گذشته ۳۰) آوریل ۱۹۸۶ فاجعه چرنوبیل در شوروی سابق در همسایگی کشورمان رخ داد برآن شدیم تا به بررسی ژئوشیمیایی پلوتونیم و رسوبات دریای خزردر ایستگاههای انزلی و آستارا در مرز مشترک آبی بپردازیم . آنالیزهای انجام شده توسط طیف سنجی آلفا در نمونه های رسوبات حاصل از دریای خزر ( مناطق آستارا و انزلی ) قدرت مهاجرت این رادیونوکلید را بصورت ذرات معلق در هوا نشان می دهد . هدف از این طرح پژوهشی ، تعیین میزان آلودگی رسوبهای دریای خزر نسبت به عنصر پلوتونیم درنمونه های زیست محیطی است . زیرا آلودگی فوق از طریق موجودات آبزی وارد چرخه غذایی شده و خطرات بسیاری را برای انسان به همراه دارد .