سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: بیست و چهارمین گردهمایی علوم زمین

تعداد صفحات: ۱۶

نویسنده(ها):

فریبا سجادی آلهاشم – پژوهشکده علوم زمین – سازمان زمین شناسی و اکتشاف معدنی کشور
محمد لطفی – پژوهشکده علوم زمین سازمان زمین شناسی و اکتشاف مدنی کشور
محمد هاشم امامی – پژوهشکده علوم زمین – سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور

چکیده:

کانسار منگنز بزنین در ۲۵ کیلومتری جنوب-جنوب غرب اردستان در استان اصفهان قرار دارد. این منطقه در ایران مرکزی و جزو کمربند ماگمای ارومیه – دختر می‌باشد. کانه زایی و منگنز در این کانسار از دیدگاه ژئو متری به صورت رگ و زگچه هایی با امتداد قالب SW-NE است که آثار برشی شدن در برخی از آن‌ها دیده می‌شود. سنگ میزبان ریولیتی از دیدگاه لیتوژئوشیمیایی در سری ساب آلکالن با گرایش پتاسیم بالا HIGH K-RHYOLITE از نظر محیط تکتونوماگمایی در قلمروی قوس آتش‌فشانی قرار می‌گیرد. کنترل کننده ساختاری کانه زایی و منگنز، شکستگی‌ها و نیز شکاف‌های است که معلول یک عامل پرفشار تحمیل شده بر گنبد ریولیتی فوق است. جهت کلی فشار ش شمال غربی-جنوب شرق بود که با آزاد شدن نیروهای فشار شی، کانه زایی توسط سیالات گرماده باردار از منگنز در شکستگی‌های عمود بر جهت فشار، امتداد قالب شمال شرق – جنوب غرب انجام شده است. از دیدگاه پاراژنز و همایندهای کانیایی ، کانی‌های منگنز شامل اسپسارتیت ( گرونای منگنز دار)، براونیت ، پیرولوزیت ، پسیلوملان ، کرپیتوملان ، منگانیت ، بیکسبایت و هاسمانیت می‌باشد. از دیدگاه کنترل کننده‌های شیمیایی، که صحنه‌های منگنز این کانسار غنی‌شدگی های قابل توجهی در عناصر CD/ZN/V/SR/SB/PB/MO/CU/BA/AS/F/BEوص و تهی شده که در عناصر TA و LI را نشان می‌دهند. ضریب هم‌بستگی منگنز با عناصر ZN/CA/TI/RB/SN/V/FE/GE/NI/IN/CS/F/SI/P منفی می‌باشد. از لحاظ عناصر خاکی کمیاب نمونه‌های کان‌سنگ، طوری شده که شاخصی از سدیم نشان می‌دهند. این تهی شدگی به همراه غنی‌شدگی کار سنگ‌ها از عناصر شاخص کانسارهای هیدروترمال منگنز، که در بالا اشاره شد نشان دهنده خاستگاه هیدروترمالی در کانسار منگنز بزنیناست. در تأیید خاستگاه فوق نمونه‌های کان سنگی پلات شده از این کانسار در نمودارهای دوتایی AS+CU+MO+PB+ZN در مقابل CO+NI ، AI در مقابل SI و CU+NI+CO در مقابل CO/ZN و نمودار مثلثی MN-FE-(CU+NI+CO) در محدوده هیدروترمال قرار می‌گیرند.