سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: بیست و ششمین گردهمایی علوم زمین

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

پرستو عطرسائی – دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی اقتصادی دانشگاه شهید بهشتی
سعید علیرضایی – دکتری زمین شناسی اقتصادی عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده:

چند انباشت کانسنگ آهن در جنوب غرب معادن طلای موته، در ۵۰ کیلومتری شمال خاور گلپایگان و در استان اصفهان رخنمون دارد. این انباشت ها در سنگ های دگرگونی رخساره شیست سبز تا آمفیبولیت زیرین رخنمون یافته اند. مجموعه دگرگون شده شامل تناوبی از انواع شیست ها(کلریت-سرسیت شیست، میکاشیست و ترمولیت- اکتینولیت شیست) ، کوارتزیت، مرمر، مجموعه های سیلیکات کلسیمی-منیزیمی(اسکارنی)، کالک شیست، و متاریولیت- متاداسیت است. بخشی از گرانیت موته نیز در محدوده مورد مطالعه برونزد دارد. مطالعات پتروگرافی و روابط بافتی و پاراژنتیکی، نشان می دهد که دگرگونی پس از تشکیل مگنتیت رخداده و تاثیری در فرآیند کانه زایی نداشته است، به استثنای برخی اکنش های دگرگونی که با شرکت مگنتیت، به تشکیل مجموعه های اسکارنی منجر شده است. با توجه به این نکته که گرانیت موته، فلسیک و تفریق یافته بوده و فقیر از کانی های فرومنیزین است، نمی تواند منشا تولید کانسنگ آهن و ایجاد مجموعه های اسکارنی باشد. نسبت ایزوتوپی گوگرد باریت همراه با مگنتیت، بین ۱۹/۵ تا ۲۷/۹ پرمیل است که سولفات دریایی را به عنوان منبع گوگرد معرفی ی کند. به منظور آگاهی از شیمی کانسنگ و منبع احتمالی آن، نمونه های معرف از کانسنگ های مختلف برای تشخیص عناصر اصلی، فرعی و کمیاب با روش Fused disc ICP-Ms آنالیز شدند. مقدار عناصر اصلی نادر خاکی در اکتینولیت شیست های منطقه متفاوت است و می تواند نشان دهنده دو منشا متفاوت آذرین و رسوبی برای این سنگ هاباشد( پارا اکتینولیت- شیست و ارتواکتینولیت- شیست). سنگ های آتشفشانی دگرگونه، ترکیب متاریولیت تا متاداسیت را نشان می دهند. مقدار اندک عناصر کبالت، نیکل، اورانیوم و توریوم کانسنگ آهن موته و همچنین غنی شدگی این کانسار از یوروپیوم ، نسبت به کانسنگ های آهن ماگمایی-هیدروترمال، می توئاند نشانگر منشا غیرآذرین این کانسار باشد. بررسی نتایج آنالیزهای شیمیایی و مقایسه نسبت عناصر نیکل، وانادیم و تیتانیم نشان می دهد که تشکیل کانسنگ آهن موته به صورت رسوبی تا رسوبی- شیمیایی بوده و آهن مور نیاز م یتواند از فعالیت های آتشفشتانی رخداده در منطقه واکنش آب دریا با سنگ های غنی از آعهن بستر و یا از فرسایش قاره ها تامین شده اند.