سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: اولین کنفرانس مهندسی برنامه ریزی و مدیریت سیستم های محیط زیست

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

مرتضی علیزاده – استادیار پژوهشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات شیلات ایران (ایستگاه تحق
حبیب سرسنگی – کارشناس شیلات

چکیده:

صرف نظر از عواملی که در مراحل تولید، برداشت و نگهداری گندم باعث ضایع شدن بخشی از این محصول استراتژیک در کشور می‌شود، قسمت قابل توجهی از آرد گندم مورد استفاده در صنایع مختلف غذائی از جمله تولید نان و ماکارونی نیز به دلایل مختلف به ضایعات تبدیل می‌شود. در این تحقیق استفاده از دو نوع ضایعات صنایع عمل آوری شده غلات شامل ضایعات صنایع تولید نان و ماکارونی به عنوان منبع کربوهیدرات جایگزین در جیره غذایی ماهی قزل آلای رنگین کمان و تاثیر آن بر عملکرد رشد این ماهی در مرحله پرواری در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل ۲*۳ مورد بررسی قرار گرفت . برای این منظور هفت جیره غذائی شامل یک جیره شاهد (فرمول تجاری رایج در کارخانجات تولید خوراک آبزیان ) و شش جیره تیمار با سطوح مختلف جایگزین ضایعات مورد نظر به جای گندم و ذرت (به عنوان منبع اصلی کربوهیدرات جیره) ‌شامل ۱) ۱۰۰% نان خشک، ۲) ۵۰% نان خشک،۳) ۱۰۰% ماکارونی، ۴) ۵۰% ماکارونی،۵) ۱۰۰% مخلوط مساوی ماکارونی و نان خشک و ۶) ۵۰% مخلوط مساوی ماکارونی و نان خشک، تهیه و مورد استفاده قرار گرفت. برای تنظیم جیره‌ها از نرم افزار کامپیوتری Lindoاستفاده شد. برای پرورش ماهیها ۲۱ قفس با چارچوب فلزی و دیواره‌های توری پلی اتیلنی به ابعاد ۱*۱*۱ متر ساخته شد و در یک استخر بتنی به ابعاد ۲/۱*۳*۲۵ متر نصب گردید. برای هر تیمار ۳ تکرار منظور گردید و هر قفس بطور تصادفی به یک تکرار تعلق گرفت. برای هر قفس ۲۰ عدد ماهی با وزن متوسط ۵±۸۵ گرم در نظر گرفته شد. طول دوره پرورش ۷۵ روز و طی این مدت دمای آب °C5/1±۱۵، pHآب بین ۸/۷ – ۷/۹ و اکسیژن محلول ۱/۸ – ۵/۶ میلی گرم در لیتر بود. تغذیه ماهیها با استفاده از جیره های غذائی ساخته شده و بر اساس در صد بیوماس حاصل از نمونه‌برداریهای ۱۴ روزه، طی سه نوبت در روز بطور دستی انجام گرفت. بررسی فاکتورهای وزن نهائی، درصد افزایش وزن، نسبت تبدیل غذا ، نرخ رشد ویژه، نسبت بازدهی پروتئین، شاخص وضعیت و درصد رسوب یا ذخیره پروتئین نشان داد که تیمارهایی که ۵۰% منبع کربوهیدرات اصلی آنها بوسیله ضایعات جایگزین شده بود (جیره‌های ۲،۴ و ۶) عملکرد رشد بهتری نسبت به سه تیمار دیگر (جیره‌های ۱، ۳ و ۵) داشته بطوریکه ارقام مربوطه اختلاف معنی‌داری با یکدیگر داشتند(P<0.05) . آنالیز لاشه ماهیها در پایان آزمایش نشان داد که مقادیر پروتئین و خاکستر لاشه در تیمارهای مختلف اختلاف معنی داری نداشته ولی مقادیر چربی در تیمارهای ۲، ۳ و ۵ کمتر از دیگر تیمارها بود (P<0.05). بررسی اقتصادی جیره‌های مورد مصرف برتری تیمار ۲ را که در آن ۵۰% گندم و ذرت جیره با ضایعات نان جایگزین شده بود، نشان داد.