سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: دومین همایش ملی ایمنی در بنادر

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

مهران قلعه نوی – دانشجوی کارشناسی ارشد بهداشت حرفه ای دانشگاه تربیت مدرس
حسن اصیلیان – استادیار-عضو هیات علمی –گروه بهداشت حرفه ای دانشگاه تربیت مدرس
سیدباقر مرتضوی – دانشیار-عضو هیات علمی-مدیرگروه بهداشت حرفه ای دانشگاه تربیت مدرس

چکیده:

یکی از روشهای ارزیابی قابلیت اطمینان انسان " تکنیک ارزیابی خطای انسانی و کاهش آ ن" می باشد HEART توسط یرمی ویلیام زدر سال ۱۹۸۵ در انگلیس ارائه شد . این تکنیک در کمی سازی خطای انسانی در نیروگاههای هسته ای و پالایشگاهها در انگلستان ، صنایع شیمیایی و پتروشیمی، همچنین در بخشهای صنعتی کشورهای اروپایی و اسکاندیناوی بسیار رایج می باشد. این روش توسط نویسنده آن به عنوان روشی نسبتا سریع برای ارزیابی قابلیت اطمینان انسان طراحی گردیده و به آسانی مورد استفاده قرار گرفته و درک میشود HEART روِی فاکتورهایِی که اثر معنی داری روی کارایی انسان دارند تمرکز میکند. در این مقاله سعی شده تا کاربرد این روش به عنوان روشی که قابلیت کمی سازی خطای انسانی را با توجه به وظایف دارا می باشد، توضیح داده شود. از زمان های دور، مدیران ، خطای انسانی را بعنوان فاکتور بسیار مهم در بیشتر مشکلات کیفیتی ، توان تولید یا حادثه، در امکاناتشان می دانند . از مطالعه ۱۹۰ حادثه در کارخانجات شیمیایی چهار علت اساسی مشخص شد که شامل : کمبود دانش و اطلاعات ۳۴ % ، خطاهای طراحی ۳۲ % ، خطاهای دستورالعمل ۲۴ % و خطای اپراتور ۱۶ % آنرا تشکیل می دادند. مطالعه دیگری که در واحدهای ، % پتروشیمی و واحدهای تصفیه ای انجام شد ، علل زیر را نشان داد : نقص تجهیزات و طراحی ۴۱ خطای اپراتور و نگهداری ۴۱ % ،دستورالعملهای نامناسب یا ناکافی ۱۱ % ، بازرسی نادرست یا ناکافی ۵% و علل متفرقه ۲%.یک فیلسوف قدیمی بنام سیسرو (Cicero) گفته است انسان جایزالخطا است . بعد از گذشت قرنها این گفته همچنان پابرجاست . بگونه ای که راسموس (Rasmos) معتقد است ، نه تنها نمی توان خطای انسانی را بطور کامل از میان برداشت بلکه اینکار به صلاح بشر و علم نیست ، زیرا بسیاری از آموخته های بشر از روش آزمون و خطا بدست آمده می آید و نیز بوسیله همین روش ، کاربرد پذیری آنها به تایید می رسد . با وجود آنکه هدف ، حذف کامل خطای انسانی نیست اما کاهش و به حداقل رساندن آن مورد توجه همگان است بسیاری از حوادث به علت خطای انسانی پدید می آید بعنوان مثال سالیانه حدود ۲۵۰ میلیون حادثه در جهان رخ میدهد و سالیانه ۳۳۰۰۰۰ نفر در این ۱۷۰۹۰ حادثه ناشی از کار رخ داده که ۱۵۴۴۰ حادثه ، ۱] . در ایران، سال ۱۳۸۲ ] حوادث فوت می کنند ۳ منجر به بهبودی کامل فرد گردیده ، ۲۵۷ حادثه از کار افتادگی کلی (فرد ۶۶ درصد از کارایی خود را از دست داده است ) و ۹۷ نفر جان خود را از دست داده اند که اکثرا ( ۸۶۳۱ مورد ) به علت خطای [ انسانی(بی احتیاطی) ، ۱۱۸۱ مورد وسایل بدون حفاظ و ۶۵۳ مورد وسایل معیوب میباشد.بررسی در ایالت متحده امریکا نشان داد که ۶۵ درصد نقص سیستمهای هسته ای ، ۹۰ درصد . [۴] حوادث شیمیایی و ۸۰ درصد حوادث دریایی به علت خطای انسانی رخ داده است