سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: اولین همایش GIS شهری

تعداد صفحات: ۱۲

نویسنده(ها):

مصطفی ناظری – دانشجوی کارشناسی زمین شناسی و عضو باشگاه پژوهشگران جوان واحد نوشهر و
محمدرضا انصاری – عضو هیات علمی دانشگاه نوشهر و چالوس
ساره مولاآقاجان زاده – دانش آموخته کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی دانشگاه تبریز
ابراهیم کهنسال – دانش آموخته کارشناسی ارشد زمین شناسی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده:

کشور ایران به لحاظ موقعیت خاص زمین شناسی، جغرافیایی و اقلیمی خود همواره در معرض وقوع انواع سوانح طبیعی مانند زلزله و سیل قرار دارد و هر از چندگاهی شاهد وقوع یکی از این بحرانها در برخی ماطق کشور و تلفات و خسارات سنگین ناشی از آن هستیم. با نگاهی گذرا به پیشینه آمار تلفات جانی به واسطه زمین لرزهای مخرب و ویرانگر اخیر دردنیا این واقعیت وجود داردکه ۸۰% تلفات جانی این زلزله ها در ۶ کشور چین، ایران، پرو، شوروی سابق، گواتمالا و ترکیه بوده است و در ۱۰۰ سال اخیر بیش از یکصد و پنجاه هزار نفر از هموطنان ما به خاطر عدم مطالعه ، مدیریت، سیاست گذاری و برنامه های علمی جان خود را از دست داده اند.
از لحاظ پهنهن بندی ساختاری کشور ایران مشتکل از چند خرده صفحه (Microplate) با رژیم زمین ساتی فشاری است که بین دو بلوک قاره ای صفحه عریستاندر جنوس و ارواسیا در شمال قرار دارد. این فشردگی مداوم صفحات باعث چین خوردگی و چرخش میکروپلیتهای ایران و قرار دادن کشور ما در معرض تنشی دائمی گردیده است که عامل اصلی اکثر زمین لزره های ایران است.
حال اگر بپذیریم که زمین ما زنده و دائم در حال تغییر است متوجه خواهیم شدآنچه از این پدیده فاجعه می سازد عدم برنامه ریزی ، ضعف فناوری و مدیریت، بی توجهی ، عدم آموزشی و اطلاع رسانی همگانی و همچنین عدم آمادگی جهت مقابله با عواقب آن است، که مقایسه میزان تلفات جانی و مالی ایران با کشور زلزله خیزی چون ژاپن نشانگر کاستی های چشمگیر در مدیریت بحران می باشد.
در حال حاضر جلوگیری از وقوع چنین حوادثی بعید به نظررسیده و تنها با اتخاذ سیاستهای مناسب وبرنامه ریزیهای علمی است که می توان به مبارزه باعوارض ناشی از آن پرداخت و شرایط حاصل از وقوع آن را مدیریت نمود .
مدیریت چنین بحرانهایی مستلزم ابزار و اطلاعات مختلفی است که ازمهمترین آنها اطلاعات مکانی و توصیفی صحیح، دقیق و بهنگام از سراسر کشور است.
این اطلاعات بتوسط بسته های نرم افزاری سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS ساماندهی، مدیریت ومورد تجزیه و تحلیلموردی قرار می گیرند و به سبب انکهماهیت رقومی وپایه ای دارند. ابراز مناسبی برای تهیه اطلاعات مکانی مختلف و مورد نیاز به منظور شناخت عوامل بحران زا و مناطق بحران خیز در کشور بود و استفاده از آنها می تواند در مدیریت مطلوب بحراهای بوجود امده نقش مهمی را در قبل و بعد از وقوع حادثه ایفا کند.