سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

سیدحمیدرضا صادقی – مدیر و دانشیار گروه مهندسی آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی و علوم دریای
محبوبه علافی بادی – دانشجوی گروه مهندسی آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی،دان
مریم دشتی مرویلی – دانشجوی گروه مهندسی آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی،دان
هیوا یغمایی – دانشجوی گروه مهندسی آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی،دان

چکیده:

در زمینه برآورد میزان فرسایش و رسوب در کشورهای مختلف کارهای متفاوتی انجام شده است و روشهای برآوردی مختلف ارائه گردیدهاست که بر گرفته از شرایط ادافیکی و زمینی حاکم بر حوزههای آبخیز همان کشورها می – باشند . پژوهشهای انجام شده در ایران تنها به تعدادی از این مدلها توجه نموده است . بدیهی است بدون تحقیق و توجه به سازگاری هر یک از مدلها با شرایط آب و هوایی و زمینی، نتایج حاصله با واقعیت تطبیق نداشته و در بیشتر مواقع ضررهای مالی و از دست رفتن زمان و هدر رفت نیروی کار از این رهگذر حاصل میشود . لذا توجیه استفاده از هر یک از مدلها مشروط به انجام تحقیق و ارزیابی کارایی آنها میباشد [.۱] از طرفی عدم وجود و یا کمبود آمار و اطلاعات، بویژه در کشورهای در حال توسعه، استفاده از روشهای تجربی مناسب را الزامی مینماید [.۳] ویشمایر و اسمیت (۱۹۶۰) معادله جهانی تلفات خاک ١ را ارائه نمودند که ضمن توسعه و کاربرد آن در سراسر جهان، مبنای تهیه بسیاری دیگر از مدلهای برآورد فرسایش و تولید رسوب قرار گرفته است ۵] و [.۶ نسخههای مختلفی از معادله جهانی فرسایش خاک و با اهداف مختلف توسط محققین حفاظت خاک و آب تهیه شده است . در این میان مدل MUSLT
یکی از نسخ جدید مدل مذکور بوده که به واسطه اختلاف در روش برآورد عامل فرسایندگی برای برآورد فرسایش ناشی از رگبارها کاربرد دارد [.۵] رابطه کلی مدل MUSLT به شکل زیر ارائه شده است
رابطهA=2.5(Q.qp) 0.5K.LS.C.P (1
که در آن Q حجم رواناب ) ) m 3 ، qp دبی اوج رواناب (m 3 .s -1 )، و K ، LS ، C و P به ترتیب عوامل فرسایشپذیری خاک، توپوگرافی، مدیریت زارعی و اراضی میباشد . در این تحقیق سعی بر آن است تا قابلیت MUSLT به عنوان یکی از نسخ جدید معادله جهانی فرسایش خاک در برآورد رسوب ناشی از رگبارها در حوزه آبخیز زریندرخت واقع در استان چهار محال و بختیاری مورد سنجش قرار گیرد .