سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: نخستین کنگره بین المللی مدیریت ریسک

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

مسعود نصری – عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردستان و دانشجوی دکتری علوم و
سیدسعید اسلامیان – دانشیار دانشگاه صنعتی اصفهان
علی نجفی – کارشناس ارشد آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی استان اصفهان – شهرستان خ
محمد پیشگو – کارشناس ارشد مدیریت آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی استان چهار محال و بختی

چکیده:

وجود شرایط شکننده پوشش زمین، حساسیت بالا به فرسایش و سازندهای ناپایدار کواترنر در غالب نقاط ایران امکان بروز سیل ب ا بارندگیهای معمولی را فراهم آورده است . از طرفی دخالت های بشر مانند نابودی پوشش گیاهی و تغییر شکل سطح زمین و اختلال در ویژگیهای پوشش سطح خاک خطر بروز سیل را در مناطق خشک و نیمه خشک ایران فزونی بخشیده است . خسارات ناشی از سیل چنانبالاست که در مواردی می تواند پروژه های عمرانی و صنعتی بزرگ و یا سرمایه گزاری کلان را نیز متوقف سازد .گزارشهای سازمانهای امداد رسانی و مقابله با حوادث غیر مترقبه ، نهادها و سازمانهای ملی و بین المللی که توسط سازمان ملل مورد بررسی قرار گرفته است حاکی از آن است که سیل را باید یکی از جدیترین مخاطرات طبیعی به شمار آورد . تشدید سیر صعودی خسارات سیل طی دو دهه گذشته سبب شده است که آرزوهای دیرینه درباره حل قطعی مسئله طغیانها جای خود را به واقعگرایی و درک این واقعیت دهد که همیشه و همواره نمی توان در مهار سیلاب موفق بود ، بلکه باید کوشید تا پیامدها و تبعات زیانبار و مخرب سیلها را کاهش داد . به منظور ایمن سازی سرمایه گذاریهای صورت گرفته در ایجاد شهرک صنعتی بزرگ اصفهان در مساحت ۱۸۰۰ هکتار و بررسی و شناسایی ویژگیهای ژئومورفولوژی و توپوگرافی و هیدرولوژی حوضه های آبخیز در ارتباط با سیستم حرکت آبهای سطحی در مبحث روشهای کنترل و تعدیل آن ، مطالعه ای در حوضه های مجاور و مشرف بر شهرک صنعتی صورت گرفت . در این منطقه با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی خود که در یک منطقه خشک و نیمه خشک واقع شده و به دلیل واقع شدن حوضه های آبخیز کوهستانی در بالادست آن احتمال دارد هر چند سال مواجهه با وقوع سیلاب و خطرات ناشی از آن گردد . لذا در این مطالعه ۷ زیرحوضه آبخیز مشرف به شهرک با مساحت ۲۷۵/۸ کیلومتر مربع جهت تعیین وضعیت سیلخیزی و تولید رواناب با بکار گیری تکنیک GIS مورد بررسی قرار گرفت . در ادامه مسیرهای اصلی زهکشی، جهت جمع آوری و انتقال آبهای سطحی واحدهای هیدرولوژیک ی تعیین گردید . در نهایت با توجه محاسبات سیلاب و رسوب و مناطق بحرانی هیدرولوژیکی، اقدام به طراحی و ارائه سازه های مناسب جهت افزایش ایمنی شهرک به ویژه در برابر روانابهای زیرحوضه های آبخیز گردید . در خود مجموعه شهرک نیز با ارائه راهکارهای مدیریتی به همراه سازه های مناسب در واحدهای شهری مربوطه سعی بر کاهش و رفع معضلات مربوط به رواناب شهری شده است .