سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: همایش خاک، محیط زیست و توسعه پایدار

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

حمیدرضا سمائی – دانشجوی کارشناسی ارشد گروه خاکشناسی دانشگاه زنجان
احمد گلچین – دانشیار گروه خاکشناسی دانشگاه زنجان
محمدرضا مصدقی – استادیار گروه خاکشناسی دانشگاه بوعلی سینا

چکیده:

فرسایش بادی و هجوم ماسه های روان به تاسیسات و منابع زیستی یکی از مشکلاتی است که بخشهای وسیعی از کشور همواره با آن مواجه هستند. با وجود تاکید زیاد برزیا ن های ناشی از فرسایش آبی، فرسایش بادی مسئله کم اهمیتی نبوده و در دنیا مناطقی وجود دارد که خسارت ناشی از فرسایش بادی در آنها به مراتب خطرنا کتر و شدیدتر از فرسایش آبی میباشد [ ۵].
از آنجا که عوامل تشدید کننده فرسایش بادی فقر پوشش گیاهی، کمبود هوموس، خشک بودن خاک و ریز دانه بودن آن می باشد [ ۳] و این عوامل خاص مناطق خشک هستند لذا بخش وسیعی از کش ور به وسیله این فرسایش تهدید می گردد. فرسایش بادی سالانه ی ک تریلیون ریال به کشور خسارت می زند [ ۲]. گرد و خاک و طوفا ن های شن ایجاد شده در برخی از مناطق کشور ضمن آسیب رسانی به تاسیسات مختلف، آلودگی محیط زیست را سبب شده و صدمات جبران ناپذیر تنفسی به انسان و حیوانات وارد می سازد. پایداری خاکدانه ها در حالت خشک از عواملی است که می توان توسط آن سایش سطحی و فرسایش را مورد پیش بینی قرار داد [ ۱]. از آنجا که حرکات ذرات د ر فرسایش بادی به صورت تعلیق، خزش و جهش انجام می شود و این حرکات مختص ذرات با قطرکمتر از ۰/۱ تا ۰/۵ میلیمتراست، بدیهی است افزایش قطر ذرات و درشت شدن آنها مانع حرکت آنها توسط باد خواهد شد و در کنترل پدیده مذکور مفید خواهد بود [ ۵].
تثبیت شن های روان و کنترل فرسایش بادی با استفاده از مالچ های نفتی از رو ش هایی است که سابقه نسبتًا طولانی در کنترل این پدیده دارد] ۴]. یکی از رو ش ها و تکنیک های نوین در کنترل فرسایش، استفاده از مواد پلیمری مصنوعی است که در افزایش پایداری و قطر خاکدانه ها مؤثرمیباشد. پلیمرها با ایجاد پلی بین ذرات خاک سبب چسبیده شدن آنها به هم و تشکیل خاکدانه های درشت از خاکدانه های کوچک می شوند ]۷]. این مواد ضمن افزایش قطر خاکدانه به دلیل چگالی زیاد و ملکول های درشت شان قادر به نفوذ به درون خاکدانه ها نبوده و با ایجاد شبکه در سطح آنها پایداری آنها را افزایش میدهد.
هدف از انجام این پژوهش عبارت بودند از : ۱- بررسی امکان استفاده از پلیمرهای اکریلیک محلول در آب به منظور افزایش پایداری و قطر
خاکدانه ها و در نتیجه کاهش فرسایش بادی ۲- تعیین موثرترین پلیمر و غلظت برای این منظور.