ارکان روش علمی:

۱- روش علمی بر واقعیت استوار است و از اصول منطقی پیروی میکند.

۲- در روش علمی از فرضیات به عنوان راهنما در جریان پژوهشی استفاده می شود.

۳- این روش از هرگونه تعصب، قیود و احساسات ازاد است.

۴- ملاک این روش مشاهده، آزمایش و اندازهگیری است.

۵- برای تجزیه و تحلیل دادههای به دست آمده از علوم آمار و ریاضی بهره می گیرد.

ویژگی های روش علمی

در علوم تجربی برای روش علمی ویژگی های زیر را در نظر میگیرند:

۱- تجربی بودن بدین معنی که فرض های تحقیق قابل آزماش و تکرار است و از طریق آنها میتوان ارتباط بین متغیرها را پیدا نمود.

۲- در روش علمی محقق از یک سو در پی کشف دانش جدید است و از سوی دیگر سعی در تکمیل دانش موجود دارد.

۳- چنانچه محقق روش های دقیق و مرحله ای را در طول تحقیق به کار بندد، توانایی او در شناخت روابط کلی افزایش مییابد.

۴- در هر روش علمی از فرضیات، تئوری ها و قوانین چندگانه استفاده می شود.

۵- در این شیوه، هدف محقق کشف اصول عمومی برای پیشبینی وقایع است.

۶- به کارگیری وسایل و ابزار مناسب و دقیق برای جمع آوری اطلاعات از طریق مشاهده و آزمایش از ویژگی های روش علمی است.

۷- به کارگیری عوامل افزایش دقت و درستی آزمایش بخشی از روش علمی است. از این رو .یک پژوهش قابل تکرار است

مراحل روش علمی

روش علمی روش منظمی است که از مراحل مختلف تشکیل شده است. جان دیوئی ( John * Dioi) مراحل روش علمی را به مراحل زیر تقسیم کرده است:

۱-وجود یک مسئله

۲- تعیین و تعریف مسئله

۳- پیشنهاد راه حل یا راه حلهایی برای مسئله (ساختن فرضیه) ۴- استدلال به روش قیاسی درباره نتایج راه حلهای پیشنهاد شده

۵- آزمون فرضیه

در مراحل روش علمی با استفاده از اجرای این روش مسائل متعددی را می توان حل کرد. همان طور که بارها در مثالهای متعدد ملاحظه کردهاید، پژوهش با یک مسئله آغاز می شود. به عبارت دیگر پژوهش برای پاسخگویی به یک یا چند سؤال شروع می شود. مسئله یا پرسش پژوهشی باید به صورتی باشد که با استفاده از مشاهده و آزمایش به توان به آن پاسخ داد. قبلاً گفته شد، پژوهشگر به وسیله فرضیه، توضیح آزمون نشده یا راه حل آزمون نشدهای برای مسئله فراهم می سازد. برای این که این فرضیه درست طرح شود و برمبنای یافته های علمی استوار باشد، پژوهشگر باید پیشینه یا تاریخچه تحقیق را به طور دقیق مورد مطالعه قرار داده، سپس با توجه به دلایلی که فرضیه بر اساس آنها تدوین شده است نتیجه گیری کند. باید یادآور شد که در روش علمی پژوهشگر ادعای اثبات فرضیه ای را ندارد، زیرا این کار زمانی میسر است که فرضیه به صورت یک حقیقت محض مطرح باشد.