مقاله از عقل ناصر خسرو تا عقل سنايي که چکیده‌ی آن در زیر آورده شده است، در زمستان ۱۳۸۸ در ادب و زبان (نشريه دانشكده ادبيات و علوم انساني كرمان) از صفحه ۸۷ تا ۱۱۴ منتشر شده است.
نام: از عقل ناصر خسرو تا عقل سنايي
این مقاله دارای ۲۸ صفحه می‌باشد، که برای تهیه‌ی آن می‌توانید بر روی گزینه‌ی خرید مقاله کلیک کنید.
کلمات مرتبط / کلیدی:
مقاله ناصر خسرو قبادياني
مقاله سنايي غزنوي
مقاله خرد در شعر
مقاله حکيم در شعر فارسي
مقاله شعر کلاسيک

نویسنده(ها):
جناب آقای / سرکار خانم: پارسانسب محمد

چکیده و خلاصه‌ای از مقاله:
از مفاهيم شناور و مورد اختلاف در فرهنگ ايراني، مفهوم «عقل» است که دايره معنايي وسيع و گاه متناقضي يافته است. ازاين رو، نحله هاي فکري مختلف برداشتهاي متفاوتي از آن ارایه کرده اند. همين موضوع، ما را بر آن داشته است تا به بررسي نحوه نگرش دو نحله متفاوت فکري (يعني حکيمان و صوفيان) از «عقل» بپردازيم و با بررسي اشعار دو نماينده برجسته آنها (ناصرخسرو و سنايي) نشان دهيم که ناصرخسرو، بدون اينکه در شعر خود به دفاع صوري از اين مقوله برخيزد، محتوا، تصاوير و ساختار شعرش، مبنايي عقلاني و منطقي دارد. برخلاف او، سنايي با اينکه در جاي جاي حديقه الحقيقه، ابياتي در وصف عقل و دفاع از آن آورده است چون ساختار ذهن او با منطقِ عقلاني همسو نيست، محصول کارش با عقل، مباينت يافته است. براين اساس مي توان گفت که کاربرد صفت «حکيم» براي سنايي – البته در مفهوم مورد نظر ما – جز به تسامح روا نيست، حال اينکه ناصرخسرو «حکيم» به معناي دقيق کلمه بوده است. دليل اين امر، اين است که عقل نزد ناصرخسرو هم جنبه مادي دارد و هم بعدي معنوي، حال اينکه، عقل نزد سنايي در مجموع، عقل ديني است و تا حد زيادي از جنبه هاي مادي فاصله مي گيرد.