مشخص کردن اهداف

اهداف مشخص میکنند که پژوهش چه چیزی را دنبال می کند و مقصود از این پژوهشی چیست. در صورتی که اهداف به خوبی مشخص باشند، محققین خواهند دانست که چه باید بکنند و چه روشی به کار ببندند. به طورکلی اهداف تحقیق دو نوعند. یک هدف کلی و چند هدف اختصاصی. هدف کلی آن است که در نهایت باید به آن رسید. این هدف کلی خود می تواند به اهداف کوچکتر و مرتبط تجزیه شود، که همان اهداف اختصاصی هستند. این اهداف جزئی تر و عینی تر از هدف کلی هستند. هر یک از اهداف اختصاصی از جنبه خاصی به هدف کلی اشاره دارند. مشخص کردن اهداف اختصاصی، سبب متمرکز شدن مطالعه و ممانعت از جمع آوری اطلاعات زائد میگردد. اهداف – اختصاصی، نقشه راهی هستند که محقق باید طی کند. نتایج کلیه اهداف اختصاصی، پژوهشگر را به هدف کلی می رساند. اهداف تحقیق نگرش، استعداد و برنامه محقق را مشخص می کنند. برای تهیه اهداف تحقیق، بررسی پیشینه تحقیق بسیار اهمیت دارد.

اهداف اختصاصی ویژگی هایی دارند که عبارتند از:

۱- واقع بینانه بودن: تعیین هدف باید بر اساس فراهم بودن اطلاعات مورد نیاز، بودجه کافی،

نیروی انسانی لازم، وسایل مورد نیاز، پیش بینی موانع و مشکلات صورت گیرد.

۲- سودمند بودن: چنانچه نتیجه یک هدف مثبت نباشد، موجب صرف وقت و بودجه بیهوده میگردد.

۳- قابل اجرا بودن: هدف تعیین شده باید قابل اجرا و عملی باشد

۴- روشن و صریح بودن: اهداف گنگ و مبهم کمتر به نتیجه مطلوب میرسند. از این رو باید اهداف بطور واضح بیان گردند. بهتر است اهداف با فعل های رفتاری بیان شوند.

به طوری که بیان اهداف با افعالی قابل اندازهگیری مانند شناختن، تخمین زدن، مقایسه کردن و … صورت میگیرد.

مثال ۱: در موضوع مورد بحث تحت عنوان «بررسی تأثیر غلظت های مختلف سولفات روی بر

میزان روغن گیاه کلزا رقم طلایه در شرایط ازمایشگاهی»

هدف کلی:

بررسی تأثیر غلظت های مختلف سولفات روی بر مقدار روغن کلزای رقم طلایه در شرایط

آزمایشگاه

اهداف جزیی:

– مقایسه اثر غلظت های مختلف سولفات روی بر میزان روغن کلزا رقم طلایه

– شناخت مؤثرترین غلظت سولفات روی بر میزان روغن کلزا رقم طلایه

– مقایسه اثر غلظت های مختلف سولفات روی بر انواع اسیدهای چرب موجود در روغن کلزا رقم طلایه

مثال ۲: در موضوع «بررسی نشست زمین در منطقه جنوب غربی تهران»

هدف کلی:

بررسی چگونگی نشست زمیم در منطقه جنوب غربی تهران – شناخت عوامل مؤثر در پدیده نشست در منطقه جنوب غربی تهران

– یافتن سازههای مناسب جهت حداث بنا

اتخاذ تدابیر مناسب جهت بروز خطرات احتمالی با استفاده از سازههای موجود

مثال ۳: در موضوع «سنتز و بررسی واکنش های نمکهای دی آزونیم با استفاده از سلولز سولفوریک اسید » هدف کلی: بررسی امکان سنتز نمکهای دی آزونیم با استفاده از سلولز سولفوریک اسید اهداف جزیی:

– استفاده از سلولز سولفوریک اسید به عنوان منبع پروتون برای تولید نمک دی آزونیم پایدار در دمای محیط

امکان استفاده از نمک دی آزونیم در سنتز آریل یدیدها

امکان استفاده از نمک دی آزونیم در سنتز آریل آزیدها

مثال ۴: در موضوع: «بررسی میدان مغناطیسی در پلاسما»

اهدف کلی: بررسی میدان مغناطیسی در پلاسما

اهداف جزئی:

– بررسی میدان مغناطیسی در محصورسازی پلاسما

تعیین مواد واقعی یک ذره دوران کننده در میدان مغناطیسی غیر یکنواخت

بررسی ذرات در مخروط اتلافی