تعریف تحقیق

تحقیق از نظر لغوی یعنی رسیدگی کردن و به مطلبی پی بردن. واژه تحقیق از زبان عربی گرفته شده و در لغت مترادف درست کردن، رسیدن، پژوهش، رسیدگی، بررسی، مطالعه حقیقت و واقعیت است. برای بیان تفاوت حقیقت و واقعیت می توان از مثال زیر استفاده کرد، آب در صد درجه سانتیگراد میجوشد یک حقیقت است، اما واقعیت بستگی به شرایط دارد، مثل ارتفاع از سطح دریا. پس واقعیت مشروط به حقیقت است. تحقیق از نظر روان شناسی عبارت است از کاربرد روش علمی در حل یک مسئله یا پاسخگویی به یک سؤال.در رابطه با تعریف تحقیق دیدگاهه ای مختلفی وجود دارد که به ذکر برخی از آنها پرداخته می شود.

جان بستjohn bestمعتقد است که بین اصطلاح تحقیق و روش های علمی تفاوت وجود دارد و میگوید تحقیق دارای فرایند غنیتر و عمیق تر در اجرای روش علمی است. وی بیان می دارد، پژوهشگر در روش علمی برای پاسخگویی به یک سؤال یا حل یک مسئله اقدام به تعریف مسئله، ارائه فرضیه، جمع آوری اطلاعات، تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری می کند. از این رو تحقیق کوشش منظمی است که به منظور پاسخگویی به یک یا چند سؤال انجام می شود. جان دیوئی (John DeWey) در تعریف تحقیق میگوید، تحقیق عبارت است از تغییر کنترل شده یک موقعیت غیر ثابت یا نامعین به موقعیتی که از لحاظ ویژگی و روابط کاملاً معین و ثابت است. از دیدگاه کرلینجر (Kerlinger)، تحقیق عبارت است از بررسی و مطالعه منظم، کنترل شده و آزمایشی موضوعات فرضی درباره روابط احتمالی بین پدیدههای طبیعی با دیدی انتقادی. در این تعریف به نوعی پژوهش به نام تحقیق آزمایشی توجه بیش از حد شده است. این در حالی است که در برخی موارد، تحقیق آزمایشی در همه مسائل کاربرد ندارد.

ویژگی های تحقیق

میتوان گفت تحقیق، یک فرایند منظم اموزشی است که باید دارای دو شرط باشد:

۱- دارای گواه (شاهد) باشد. این عامل مانع تأثیر عوامل مخل میگردد.

۲- دارای نمونه گیری به روش صحیح باشد. در صورت نمونه گیری صحیح یافتههای حاصل قابل تعمیم به موارد وسیع تری هستند.