فرضیه تحقیق

فرضیه یک نظر یا ایده است که هنوز قطعی نیست و تنها پس از آزمایش، درستی یا نادرستی آن تعیین میگردد. فرضیه ها براساس اهداف تحقیق بیان می شوند و باید مانند اهداف، واضح و دقیق باشند و با افعالی قابل اندازهگیری بیان شوند. فرضیه ها نوعی پیش بینی محقق هستند که براساس کار مطالعاتی او بیان می گردند. محقق با مطرح کردن تعدادی فرضیه، کار تحقیق و مطالعه را آغاز می کند و در طول تحقیق این فرضیه ها را به آزمایش می گذارد تا درستی یا نادرستی آنها را بررسی نماید. فرضیه میتواند ناشی از یک تجربه شخصی باشد. گاهی ممکن است، فرضیه بر حدس و گمان و تجارب علمی  فرد مبتنی باشد. البته در بیشتر موارد، فرضیه های مطرح شده . مطالعات تئوری های موجود نشابت می گیرند و تابع اصول و قوانین هستند.

فرضیه باید واضح و روشن باشد. بطوری که کلمات به کار رفته در آن باید تعریف شده، بتوان آن را به آزمایش درآورد و از نتایج حاصل از آن در رفع مشکلات استفاده کرد. پس از هر تحقیق، ممکن است یک یا چند فرضیه رد شود. در عین حال فرضیه های جدیدتر و بهتری به نظر برسند که میتوانند در تحقیقات بعدی به مورد آزمایش گذاشته شوند.

شرایط یک فرضیه:

۱- ساده، روشن و دقیق باشد. به طوری که در عین ساده و دقیق بودن، کلمات به کار رفته در آن تعریف شده باشند.

۲- قابل اجرا باشد.

۳- سودمند باشد و نتایج حاصل از آن قابل استفاده و ارزشمند باشد.

۴- بر پایه تئوری های موجود بنا شده باشد.

مثال ۱: در موضوع «بررسی تأثیر غلظت های مختلف سولفات روی بر میزان روغن گیاه کلزا رقم طلایه در شرایط آزمایشگاهی»

فرضیه ها چنین هستند:

– سولفات روی موجب افزایش میزان روغن کلزا رقم طلایه میگردد.

– افزایش غلظت سولفات روی میزان روغن کلزا رقم طلایه را افزایش میدهد.

– سولفات روی موجب افزایش اسیدهای چرب غیراشباع در کلزا رقم طلایه می شود.

مثال ۲: در مسئله «بررسی نشست زمین در منطقه جنوب غربی تهران»

فرضیه ها میتوانند چنین باشند:

– افت ایستایی آبهای زیرزمینی به علت خشکسال موجب نشست زمین در منطقه جنوب غربی تهران می شود.

– فعال شدن گسل های جنوب تهران (گسل های ری و کهریزک) موجب نشست زمین در منطقه جنوب غربی تهران می شود.

– بهره برداری بی رویه از آب های زیرزمینی موجب نشست زمین در منطقه جنوب غربی تهران می شود.

مثال ۳: در موضوع «سنتز و بررسی واکنش های نمکهای دی آزونیم با استفاده از سلولز سولفوریک اسید »

فرضیه های ممکن اینها هستند:

– دمای محیط بر استفاده از سلولز سولفوریک اسید به عنوان منبع پروتون برای تولید نمک در آزونیم مؤثر است.

– از نمک دی از ونیم می توان در سنتز اریل یدیدها استفاده کرد.

– از نمک دی آزونیم می توان در سنتز آریل آزیدها استفاده کرد.

مثال ۴: در موضوع «بررسی میدان مغناطیسی در پلاسما»

فرضیه ها میتوانند چنین باشند:

– از آیینه مغناطیسی در راستای Z استفاده می شود.

– گشتاور مغناطیسی ناورد است.