مقاله فهمي از رندي هاي حافظ (نگاهي ديگر به ايهام تبادر در شعر حافظ) که چکیده‌ی آن در زیر آورده شده است، در زمستان ۱۳۸۹ در شعر پژوهي (بوستان ادب – علوم اجتماعي و انساني ) از صفحه ۱۲۷ تا ۱۴۶ منتشر شده است.
نام: فهمي از رندي هاي حافظ (نگاهي ديگر به ايهام تبادر در شعر حافظ)
این مقاله دارای ۲۰ صفحه می‌باشد، که برای تهیه‌ی آن می‌توانید بر روی گزینه‌ی خرید مقاله کلیک کنید.
کلمات مرتبط / کلیدی:
مقاله ايهام تبادر
مقاله شعر فارسي
مقاله شعر حافظ
مقاله بلاغت
مقاله نقد ادبي

نویسنده(ها):
جناب آقای / سرکار خانم: سبزعلي پور جهاندوست

چکیده و خلاصه‌ای از مقاله:
درباره حافظ و انواع ايهام در شعر او بسيار نوشته اند، به قدري که شهرت حافظ به ايهام گويي بر همگان آشکار است. ايهام تبادر آن است که واژه اي از کلام، واژه ديگري را که تقريبا با آن هم شکل يا هم صدا است، به ذهن متبادر کند، معمولا واژه اي که به ذهن متبادر مي شود، با کلمه يا کلماتي از کلام، تناسب دارد. اين صنعت در ادب فارسي و بلاغت، به نام هاي بسياري از جمله: ايهام جناس، ايهام تناسب، ايهام جناسِ گونه گون خواني، ايهام چند خوانشي، ايهام چند گونه خواني و ايهام دو گونه خواني، معروف است. تعدادي از ايهام تبادرهاي شعر حافظ، قبلا کشف و معرفي شده استف با اين حال يک بررسي تخصصي در حوزه ايهام تبادر در ديوان حافظ، زيبايي هاي پنهان اثر او را بيش تر و آشکارتر مي کند و نشان مي دهد چه مقدار از رندي هاي حافظ، فهم نشده باقي مانده است. آن چه در اين مقاله آمده، تعدادي از ايهام تبادرهاي ديوان حافظ است که به طور کلي، در سه سطح طبقه بندي شده است: ۱٫ در سطح واژه، ۲٫ در سطح ترکيب، ۳٫ در سطح بيت.
هر کدام از موارد فوق بر حسب شکل ظاهري و معناي «متبادر» و «متبادر» در چهار نوع بررسي شده است:
-نوع اول: نمونه هايي که به خاطر خط (تصحيف) و تلفظ، دو گونه خوانده مي شوند،
-نوع دوم: نمونه هايي که متبادِر و متبادَر، هم مرکب و هم بسيط خوانده مي شوند،
-نوع سوم: نمونه هايي که متبادِر و متبادَر همچون جناس زايد، حرفي کم يا زياد دارند،
-نوع چهارم: نمونه هايي که متبادِر در يک بيت و متبادَر در بيت ديگري است.
در ادامه مقاله بعد از ذکر نمونه ها، ايهام تبادر در شعر حافظ بررسي و تحليل شده و با ذکر دلايل و قرايني از ديوان حافظ، تعمدي بودن احتمالي بعضي از اين نمونه ها، ارایه شده است.