مقیاس های اندازه گیری متغیرها

مقیاس اندازهگیری، مجموعه قواعدی برای نسبت دادن آزمودنیها به موضوعات یا اعداد به آزمودنی هاست.

از نظر میزان دقت در اندازه گیری، مقیاسها به چهار دسته تقسیم می شوند:

۱- اسمی: در این نوع مقیاس ملاک طبقه بندی بر ویژگی های مشترک افراد یا رویدادها استوار است. در مقیاس اسمی افراد همانند از نظر صفات ویژه ای در یک دسته قرار میگیرند. در اینجا مقادیر صفات مطرح نیستند. وقتی متغیر مستقل از چند سطح تشکیل شده باشد متغیر مستقل اسمی خوانده می شود، زیرا چند حالت ازمایشی مورد مقایسه قرار میگیرد.

۲- رتبه ای: در این مقیاس به تعداد افراد رتبه وجود دارد و افراد و اشیا از لحاظ صفات ویژه ای رتبه بندی می شوند. در این حالت اعداد فقط اطلاعاتی در مورد سلسله مراتب اشیا یا افراد را در طول مقیاس فراهم میآورند. مانند غلظت محلول های نمک (غلظت ۱، ۲، …). در تحلیل های آماری، معمولاً مقیاس اسمی به جای مقیاس ترتیبی در نظر گرفته می شود.

۳- فاصله ای: در مقیاس فاصله ای ترتیب اشیا و فاصله بین آنها مشخص می شود. یک واحد در مقیاس درجه بندی از نظر اندازه با واحدهای دیگر آن مساوی در نظر گرفته می شود. در این مقیاس مبدأ صفر وجود ندارد

مثال: غلظت های سولفات روی (۱۰۰، ۲۰۰، ۳۰۰ و ۴۰۰ گرم در لیتر)

اندازه گیری های رفتاری معمولاً رتبه ای و یا حداکثر فاصله ای هستند.

۴- نسبتی: این مقیاسی، شامل صفر مطلق است یعنی نقطهای که نمایانگر فقدان کامل ویژگی مورد اندازهگیری است. در مقیاس نسبتی، فاصله های عددی مساوی هستند. این نوع مقیاسی، دقیق ترین مقیاس اندازهگیری است. مثال:غلظتهای محلول سولفات روی (۰، ۱۰، ۲۰،… گرم در لیتر).

مطالعه و استفاده از سوابق موجود و کاربرد کامپیوتر یکی از موارد مهم در پژوهشی مطالعه منابع مربوط به موضوع مورد تحقیق است. مطالعه به پژوهشگر کمک می کند تا بینش عمیق در زمینه موضوع مورد پژوهش کسب کند. مطالعه منابع عبارت است از مطالعه کلیه منابعی که به طور مستقیم یا غیر مستقیم با موضوع پژوهشی در رابطه اند. این مرحله از پژوهش باید قبل از انجام تحقیق یعنی زمانی که پژوهشگر طرح پژوهشی خود را برنامهریزی می کند، انجام شود.

منابعی که میتوانند در این رابطه مورد استفاده قرار گیرند عبارتند از:

منابع مقدماتی: منظور پایان نامه های فارغ التحصیلان خارج از کشور میباشد که این گونه منابع توسط مرکز اسناد و مدارک علمی ایران چاپ میشود. در این منابع عنوان پایان نامه های تمام ایرانیانی که در دانشگاه های خارج از کشور تحصیل کرده اند و مدارک تحصیلی آنان توسط اداره کل ارزشیابی مدارک تحصیلی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ارزشیابی شده چاپ گردیده است. در این منابع عناوین پایان نامه ها بصورت موضوعات کلی آمده و منابع بر اساس

فهرست الفبایی نام پدید آورندگان تنظیم شده است. یکی دیگر از منابعی که میتواند مورد استفاده قرار گیرد، نمایه نامه منابع غیر کتابی است. این نمایه نامه ها نیز توسط مرکز اسناد و مدارک علمی ایران چاپ می شود. در این نمایه نامه گزارش های تحقیقاتی که توسط مؤسسات دولتی انجام شده است بر اساس موضوع و نام پدید آورندگان چاپ شده است. در این نمایه نامه ها پایان نامه های دانشجویان داخل کشور نیز آورده شده است. در این موارد موضوع به صورت کلید واژه مطرح شده است و هر موضوع دارای شماره ردیف یا شماره بازیابی مدرک است.