مقاله نگاهي به بنيانهاي جامعه شناختي نظامهاي آبياري سنتي در ايران که چکیده‌ی آن در زیر آورده شده است، در بهار ۱۳۸۶ در پيك نور- علوم انساني از صفحه ۳ تا ۱۸ منتشر شده است.
نام: نگاهي به بنيانهاي جامعه شناختي نظامهاي آبياري سنتي در ايران
این مقاله دارای ۱۶ صفحه می‌باشد، که برای تهیه‌ی آن می‌توانید بر روی گزینه‌ی خرید مقاله کلیک کنید.
کلمات مرتبط / کلیدی:
مقاله آب
مقاله اجتماعات کشاورزي
مقاله نظام سياسي
مقاله آبياري سنتي
مقاله آبياري نوين

نویسنده(ها):
جناب آقای / سرکار خانم: زاهدي محمدجواد

چکیده و خلاصه‌ای از مقاله:
ايران در منطقه خشک و کم آب واقع شده است و اين امر بر شکل گيري اجتماعات و نظام اجتماعي آن تاثير گذاشته است. در اين جامعه نه فقط تشکيل اجتماعات بلکه نظام قدرت و سلسله مراتب اجتماعي، مشاغل و فعاليتهاي اقتصادي و نيز قواعد عرفي و حقوقيِ ناظر بر روابط اجتماعي از عامل آب و ضرورتهاي آبياري تبعيت مي کرده است. بر اين اساس، مي توان در تاريخ اجتماعي ايران براي آب، به مثابه عاملي طبيعي، و براي آبياري، به مثابه عاملي فن شناختي، بنيانهايي جامعه شناختي قايل شد.
بر اساس رويکردي جغرافياگرانه محدوده ايران را مي توان به دو ناحيه کلان شرقي (کم باران) و غربي (پرباران) تقسيم کرد. تفاوت درجه اهميت اجتماعي نظامهاي آبياري سنتي در اين دو ناحيه، به نحو مطلوبي، تمايز کارکرد اجتماعي شيوه هاي آبياري در ساختار نظامهاي اجتماعي آنها را منعکس مي کند.
يافته هاي پژوهشي بازگوي آن است که بين تامين آب کشاورزي در ايران و نظام سياسي و به تبع آن نظام اجتماعي، در ادوار مختلف تاريخي، رابطه و همبستگي وجود داشته و ضرورت دخالت دولت در امر پرهزينه تامين آب، که ضمنا مستلزم سازماندهي وسيع و مديريت متمرکز نيز بوده است، منجر به ايجاد نظامهاي سياسي يکه تاز و استبدادي در کشور شده است. موضوع اين مقاله طرح اين پرسش مهم جامعه شناختي است که آيا گذار از نظامهاي آبياري سنتي به نوين بدون دخالت و حمايت مالي حکومت امکان پذير است؟ و اگر اين دخالت ناگزير باشد، با توجه به سوابق تاريخي، چه پيامدهايي براي آن متصور است؟