پس به طور کلی ویژگی های تحقیق عبارتند از:

۱- نظم: روش تحقیق علمی یک روش منظم است و محقق از گام های متوالی پیروی میکند و به اهداف تحقیق می رسد.

۲- عینیت: تحقیق با پدیده های قابل سنجش و اندازه گیری سر و کار دارد. از این نظر شواهد بایستی به روش عینی جمع آوری شوند.

۳- نوآوری: در تحقیق باید اندیشه ای نو طرح شود. از این رو محقق نیز باید اندیشه ای خلاق داشته، از زاویه ای جدید به مسائل پیرامون خویش بنگرد.

۴- تعمیم پذیری: از آنجا که در اکثر موارد محققین علاقه مندند که نتایج حاصل از مشاهده و مطالعه بر روی گروه های کوچک را به جامعه بزرگ تر تعمیم دهند، بنابراین تحقیق باید توانایی .تعمیم نتایج، از مشاهدات محدود به کل را داشته باشد ۵- دقت طلبی، چنانچه در اجرای تحقیق شرایط مشابه با شرایط قبلی وجود داشته باشد، می توان نتایج حاصل را از جنبه های مختلف مانند گذشت زمان، تغییر موقعیت جغرافیایی و غیره مورد مقایسه قرار داد. البته این امر زمانی میسر خواهد بود که در انجام مراحل تحقیق دقت کافی به کار رفته باشد.

۶- صبرطلبی: تحقیق فعالیتی منظم است که باید با صرف وقت کافی صورت پذیرد. پس محقق باید با صرف زمان لازم و پشتکار به جمع آوری دادهها بپردازد.

۷- جرآت طلبی: با توجه به آن که همیشه نتایج حاصل از یک تحقیق مورد قبول همگان نیست و مخالفتهایی را به وجود می آورد، از این رو محقق باید در اجرای یک فعالیت تحقیقی، جرات و شهامت داشته باشد.

الف- تحقیق بنیادی

هدف این نوع تحقیق توسعه و گسترش دانش بشری است. در اینجا محقق در پی پاسخ برای به سؤالاتی است که اغلب منجر به افزایش دانش بشر در زمینههای مختلف علمی می شود. از این رو این نوع تحقیق، منجر به یک تئوری یا نظریه می شود. این نوع تحقیقات کمتر مورد علاقه و سرمایه گذاری صنایع و بخشهای خصوصی یا دولتی قرار می گیرد و بیشتر در دانشگاه ها و مراکز آموزشی که در پی افزایش اطلاعات هستند، صورت می پذیرد. مانند طریقه استفاده از یک محیط کشت مصنوعی برای بافت های گیاهی.

ب – تحقیق کاربردی

این نوع تحقیق در مواردی استفاده می شود که هدف، یافتن راه حلهایی برای مشکلات و بهبود وضعیت در محیط های مختلف در نظر باشد. از آنجا که یافته های حاصل از این تحقیقات ” قابل لمس است، برای انجام این دست تحقیقات تمایل بیشتری وجود دارد. از نتایج حاصل از این نوع تحقیق، در برنامهریزیها و مدیریتها میتوان استفاده کاربردی نمود.

مثال: بررسی سیستماتیکی چهار گونه از جنس شاتره

بررسی استفاده از کرم آیزنیا فوئتیدا در تهیه کمپوست

بررسی بهترین شرایط اکوستیک در ساخت منازل مسکونی

بررسی رابطه تعداد دورهای سیم پیچ در ترانسفورماتور و میزان ولتاژ حاصله

بررسی روش سنتزی ابداعی در تهیه پلاستیک های قابل تجزیه

شناسایی سنگ های آذرین در حوزه دماوند

بررسی میدان مغناطیسی در پلاسما