تعیین مسئله پژوهش

هر پژوهشی با احساس وجود یک مشکل شکل میگیرد، که آن را مسئله پژوهشی گویند. مثال: کمبود روی موجب کاهش میزان روغن در دانههای کلزا می شود. در منازل جدید به لحاظ ساختمانی مشکل اکوستیکی وجود دارد. برخی از روش های تهیه کمپوست آلوده کننده و گران قیمت هستند. انباشت پلاستیکها یک معضل اساسی است.

انتخاب موضوع

نتایج، ارزش دارد. مرحله انتخاب موضوع، مرحله بسیار مهمی است. در انتخاب موضوع پژوهشی بایستی به موارد مختلفی توجه نمود. از جمله:

الف:منابع انتخاب موضوع

منابعی که در انتخاب موضوع پژوهشی مورد توجه قرار میگیرند، موارد زیر هستند:

۱- تجارب محیطی:۱۰۱ تجارب شخصی در محیط کار یا اجتماع، از مفیدترین منابع تهیه موضوع

۲- متون علمی و منابع موجود: در این منابع سؤالات بی پاسخ و نکات مجهول فراوانی وجود دارند که یک پژوهشگر می تواند آنها را به عنوان موضوع پژوهش انتخاب کند. ب – معیارهای ارزش موضوع تحقیق

۱- اهمیت و اولویت: موضوع بایستی دامنه علم را گسترش داده یا مشکلی را حل نماید. البته در میان چنین موضوعات متعددی باید آن موضوعی که نتایج آن، نیاز فوری تری را برطرف می نماید، در اولویت قرار گیرد.

۲- علاقه مندی محقق: علاقه مندی محقق به موضوع مورد تحقیق موجب میشود که او اشتیاق و انگیزه لازم را برای مواجهه با مشکلات در طی روند پژوهش داشته و در مسیر موفقیت حتمی قرار گیرد.

۳- قابلیت اجرا: موضوع انتخاب شده باید با امکاناتی که برای تحقیق فراهم است، قابل اجراباشد.

۴- هم خوانی با اصول اخلاقی در پژوهشی: موضوع پژوهشی نباید حقوق انسان یا سایر – .موجودات زنده را تضییع نموده و به محیط زیست لطمه بزند

۵- نو بودن: گرچه برخی کارهای پژوهشی در تکمیل تحقیقات پیشین صورت میگیرند یا به عنوان تمرین تکرار می شوند، با این حال به دلیل صرف زمان و بودجه، نوآوری در پژوهش می تواند .از این اتلاف های بیھودہ جلوگیری کند.

۶- کاربردی بودن: موضوعات کاربردی میتوانند بسیاری از مشکلات موجود در زمینه های . مختلف را برطرف نموده و مثمرثمر واقع شوند.

عنوان پژوهش

معمولا در تعیین مسئله، ابتدا یک موضوع کلی مورد نظر قرار میگیرد، ولی با توجه به آن که انجام پژوهش به طور گسترده چندان عملی نیست، محقق بایستی موضوع را به صورت ویژه مطرح نموده و جنبه خاص به آن بدهد. عنوان پژوهش باید روشن، واضح و جذاب باشد. عنوان یک پژوهشی باید موارد زیر را در برداشته باشد:

– متغیر یا متغیرها و مفاهیم مورد بررسی

– جامعه هدف یا گروهی که بر روی آن کار می شود.

– مکانی که مطالعه در آنجا انجام می شود.

– زمانی که مطالعه صورت میگیرد.

مثال ۱: بررسی تأثیر غلظت های مختلف سولفات روی بر میزان روغن گیاه کلزا رقم طلایه در شرایط آزمایشگاهی

مثال ۲: بررسی نشست زمین در منطقه جنوب غربی تهران

مثال ۳: سنتز و بررسی واکنش های نمکهای دی آزونیوم با استفاده از سلولز سولفوریک اسید

مثال ۴: بررسی میدان مغناطیسی در پلاسما