سال انتشار: ۱۳۹۳
محل انتشار: اولین همایش ملی زیست بوم پایدار و توسعه
تعداد صفحات: ۱۵
نویسنده(ها):
دنیا یگانه – دانشگاه آزاد اسلامی واحدعلوم و تحقیقات تهران دانشکده کشاورزی گروه باغبانی
محمدحسین محمدی – رئیس هیئت مدیره شبکه سازمانهای مردم نهادمحیط زیستی استان مرکزی
سارا ابراهیمی – کارشناس ارشدعلوم خاک فیزیک وحفاظت خاک دانشگاه آزاد اسلامی واحداراک

چکیده:
امروزه پایداری زیست بوم شهری نیازمند احداث، مدیریت و نگهداری مناسب فضاهای سبز شهری است که در این میان نقش دخالتهای مدیریت شهری و نیز تاثیرات اجتماعی بر پایداری این فضاهای سبز بسیار مهم است در این راستا به منظور ارزیابی نقش دخالتهای مدیریتی و تاثیرات اجتماعی بر خواص کمی و کیفی فضاهای سبز جنگلی استان مرکزی در شهر اراک، دو منطقه عمده واجد فضاهای سبز جنگلی شهری با نام های نوار جنگلی شهر اراک و پارک شهید رجایی مجموعا به مساحت ۲۲۱ هکتار متشکل از دو گونه اصلی زبان گنجشک و اقاقیا برای انجام این مطالعه انتخاب شدند. به منظور آماربرداری از دو روش برداشت قطعات نمونه به صورت ترانسکت خطی و همچنین نمونه برداری به روش سیستماتیک تصادفی استفاده شد. در داخل هر یک از قطعات نمونه مشخصه های کمی مانند: قطر برابر سینه، ارتفاع کل درخت، ارتفاع تاج، قطر تاج و همچنین مشخصه های کیفی چون درصد سلامت تاج، درصد سر خشکیدگی، درصد حضور آفت و مرتبه چند شاخگی اندازه گیری شد. برای تجزیه و تحلیل داده های کمی از آزمونهای t و توکی (Tukey) وهمچنین در مطالعات کیفی از آزمونهای ناپارامتریک K نمونه مستقل (آزمونهای کورسکال والیس و کای اسکور) استفاده شد. به منظور بررسی شرایط خاک منطقه، تعداد ۷ پروفیل حفر و از هر پروفیل دو نمونه خاک (از اعماق ۳۰ – ۰ و ۶۰ – ۳۰ سانتیمتری) برای تعیین مشخصه های فیزیکی و شیمیایی خاک برداشت شد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که هرچه از سمت مناطق با دخالت کم و بدون برنامه به سمت مناطق با دخالت زیاد و منظم پیش می رویم بافت خاک مطلوبتر و همچنین حاصلخیزی خاک افزایش یافته و در مناطقی که گونه زبان گنجشک کاشته شده حاصلخیزی در مقایسه با مناطق جنگلکاری شده با گونه اقاقیا کمتر است. از طرفی در درون تیمارهای هر گونه، مناسبترین حالت از لحاظ مجموع مشخصه های کمی و کیفی را در مناطقی می توان مشاهده کرد که بیشترین دخالت مفید و مستمر انجام شده است. پس پیشنهاد می شود به منظور توسعه فضای سبز شهری و جنگلکاری با گونه های پهن برگ در شهر اراک، در مواردی که هدف طراحی منظر و مسائل زیبایی شناختی شهری می باشد از گونه زبان گنجشک استفاده شود و درحالاتی که استقرار جنگلکاری و بهبود مشخصه های کمی مدنظر است، گونه اقاقیا می تواند انتخاب مناسبی باشد